พระคริสต์ฟื้นคืนพระชนม์

เมื่ออีสเตอร์ที่ผ่านมา ผมเลือกรูปใบหนึ่งจากกูเกิลเพื่อใช้ต่างรูปโปรไฟล์บนเฟซบุ๊ค ผมพิมพ์คำว่า Resurrection of Christ และมีรูปขึ้นมาให้เลือกหลายใบ ผมเลือกได้รูปหนึ่งจากที่มีอยู่หลายสิบรูป ด้วยเหตุผลต่อไปนี้ สีของภาพสวยงาม, พระเยซูเด่นอยู่กลางภาพ ยกพระบาทซ้ายขึ้นอีกต่างหาก, เห็นปากอุโมงค์, มีนายทหารเฝ้าที่ปากอุโมงค์, ภาพโดดเด่นต่างจากภาพทั่วไปที่มักเขียนเป็นรูปพระคริสต์กางพระพาหาออกและประทับยืนนิ่ง เท่านั้นเอง! สองวันต่อมาเพื่อนรุ่นน้องส่งจดหมายมาทักผมว่าเคยดูสารคดีจากภาพนี้ จุดประกายให้ผมต้องไปค้นหาที่มาของภาพทันทีซึ่งเป็นเรื่องราวของภาพในวันนี้

ภาพเขียนสีปูนเปียกภาพเรเชอเรคชันออฟไครสต์ Resurrection of Christ การฟื้นคืนพระชนม์ของพระคริสต์เป็นฝีมือการเขียนภาพปูนเปียก fresco ของศิลปินอิตาเลียนชื่อ เปียโร เดลลา ฟรานเชสกา Piero della Francesca ภาพนี้ปรากฏที่ พาลาสโซ คอมมูนาเล ออฟ บอร์โกอันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์แห่งเมืองซานเซโปลโคร์ ในแคว้นทัสคานี ประเทศอิตาลี ในปัจจุบัน บอร์โก ซานโต เซโปลโคร์ เป็นชื่อเดิมของซานเซโปลโคร์มาก่อน




ศิลปินกำหนดให้พระคริสต์อยู่ในตำแหน่งกลางภาพ พระบาทซ้ายก้าวออกมาจากอุโมงค์ฝังพระศพเหยียบอยู่ที่ปากอุโมงค์ ลักษณะโครงสร้างของพระคริสต์ สัดส่วนของร่างกายและกล้ามเนื้อ อัลโดส ฮักซ์เลย์ Aldous Huxley บรรยายว่าราวกับนักกีฬาที่คว้าชัยชนะ ที่พระบาทและพระหัตถ์ปรากฏรอยจุดสีแดงของแผลตะปูที่ตรึงไว้กับกางเขน ที่ชายโครงขวามีรอยแผลถูกหอกแทง พระหัตถ์ขวาถือธงกางเขนซึ่งเป็นธงของฝ่ายสนับสนุนสมเด็จพระสันตปาปา ได้แก่พวกกลุฟส์ Guelphs ในช่วงเวลาที่เป็นยุคมืด ศาสนจักรต่อสู้ยื้ออำนาจกับฝ่ายกิบเบลลีนส์ Ghibellines ที่สนับสนุนจักรพรรดิ์โรมันศักดิ์สิทธิ์ จากภาพดังกล่าวเราจึงพอจะทราบได้ว่าเมืองซานเซโปลโคร์อยู่ฝ่ายใด เบื้องหน้าคือทหารโรมันที่ถูกส่งมาเพื่ออารักขาพระศพ เพราะโรมันเกรงว่าสานุศิษย์ของพระองค์จะมาขโมยพระศพตามที่เรื่องราวปรากฏอยู่ในพระคัมภีร์ ทหารทุกคนอยู่ในอาการง่วงหลับ แต่ใบหน้าทุกคนเอิบอิ่ม นายทหารในชุดเกราะสีน้ำตาลทางขวามือของพระคริสต์ที่ปลายเสาธงคือภาพเหมือนของจิตรกรเปียโร่ ท้องฟ้าในขณะนั้นเป็นเวลารุ่งอรุณ ฉากหลังด้านซ้ายมือของภาพเราเป็นทุ่งหญ้าแห้งและไม้ผลัดใบ ส่วนทางขวามือของภาพเป็นต้นไม้และทุ่งหญ้าเขียวชะอุ่ม ภาพปูนเปียกทั้งผืนจัดวางองค์ประกอบอย่างลงตัว ได้สัดส่วนและน้ำหนัก เป็นภาพเพอร์สเปคทีฟเท่ากับมุมมองของสายตาปกติของมนุษย์




ภาพทหารที่กำลังนอนหลับและภาพของพระคริสต์แสดงความแตกต่างของความเป็นมนุษย์และสิ่งที่มาจากเบื้องบนด้วยแสงเงา ในขณะเดียวกันความเป็นมนุษย์ของพระคริสต์ก็สื่อออกมาได้อย่างชัดเจนเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นพระบาท กล้ามเนื้อแผ่นอก มือที่ยกสูงระดับไหล่ราวกับพระองค์กำลังประกาศชัยชนะ พระพักตร์แลตรงมาข้างหน้าสบตากับผู้ชมภาพ พระองค์กำลังก้าวพระบาทขึ้นมาประกาศชัยชนะของพระองค์ พระองค์ฟื้นคืนพระชนม์และมีชัยเหนือซาตานเจ้าแห่งความมืด ความสง่างามแบบนักรบ ความมั่นใจของผู้กำชัยชนะปรากฏอยู่ในภาพนี้ และไม่อาจปฏิเสธได้ว่าเป็นนี่ไม่ใช่นักรบธรรมดา แต่ทรงเป็นจอมทัพ ทุ่งหญ้าที่แห้งเหี่ยวสื่อถึงความตาย และไม้ที่ออกผลสื่อถึงชีวิต พระคริสต์ทรงอยู่ระหว่างสองสิ่งนี้ พระองค์ทรงผ่านความตายบนกางเขนมาแล้ว และทรงมีชีวิต ยังความมั่นใจให้กับผู้ที่วางใจในพระองค์ว่าผู้ที่ติดตามร่วมทางกับพระองค์จะเป็นผู้ที่มีชีวิตนิรันดร์ร่วมกับพระองค์เช่นกัน

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เยอรมันนีเข้ายึดครองพื้นที่เมืองซานเซโปล แอนโทนี คลาร์ก Antony Clarke เป็นนายทหารอังกฤษที่บัญชาการรบอยู่ที่นั้น คลาร์กนึกถึงหนังสือของอัลโดส ฮักซ์เลย์ ที่บรรยายว่าภาพการฟื้นคืนพระชนม์ของพระคริสต์ที่ซานเซโปลโคร์นั้นยิ่งใหญ๋สวยงามที่สุด เขาสั่งให้ทหารหยุดการทิ้งระเบิด ครั้งนั้นเมืองซานเซโปลโคร์รอดจากเพลิงพิบัติมาได้ และรูปที่ยิ่งใหญ่สวยงามที่สุดอยู่ให้เห็นจนทุกวันนี้ ชาวเมืองซานเซโปลโคร์ขนานนามถนนสายหนึ่งในเมืองเป็นเกียรติแก่นายทหารชาวอังกฤษท่านนี้

เปียโรเป็นชาวทัสคานี ท่านเกิดที่เมืองซานเซโปลโคร์ ซึ่งเป็นบ้านเกิดเมืองนอนของท่านเอง มีชีวิตอยุ่ในช่วงปี 1415-1492 ท่านเป็นศิลปินในต้นยุคเรอเนซองส์ นอกจากจะเป็นจิตรกรแล้ว ท่านยังเป็นนักคณิตศาสตร์และนักเรขาคณิต ท่านแต่งตำราทางคณิตศาสตร์ไว้ถึง 3 เล่ม ตำราทั้งสามเล่มยังเป็นที่ยอมรับของนักคณิตศาสตร์สมัยใหม่ ศิลปินยุคก่อนนอกจากจะรังสรรค์งานทางศิลปะแล้ว ยังต้องมีความรู้เรื่องทางคณิตศาสตร์เป็นอย่างดี พวกท่านออกแบบและคำนวณสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ใช้เรขาคณิตและตรีโกณมิติในการกำหนดเพอร์สเปคทีฟของภาพ ภาพต่างๆบนผาผนังและฝ้าเพดานอาศัยการร่างแบบในกระดาษและคำนวณปรับเพอร์สเปคทีฟบนพื้นที่ทำงานทำให้การมองภาพจากเบื้องล่างสมจริง เปียโร่เริ่มเขียนภาพการฟื้นคืนพระชนม์ของพระคริสต์นี้ในปี 1460 และสำเร็จในปี 1463 ท่านได้รับการยกย่องให้เป็นบิดาแห่งการใช้เพอร์สเปค์ทีฟในภาพเขียน

ที่มา:
http://en.wikipedia.org/wiki/Piero_della_Francesca
http://en.wikipedia.org/wiki/Resurrection_(Piero_della_Francesca)
http://www.casasantapia.com/art/pierodellafrancesca/chronology.htm